Nhện đỏ hại sắn khiến người dân lo lắng

Cán bộ khuyến nông hướng dẫn trừ nhện đỏ cho nông dân

      Trong niên vụ sắn 2012-2013, giá sắn liên tục tăng cao, bà con nông dân phấn khởi vừa được mùa, vừa được giá. Tuy nhiên, những ngày qua thời tiết nắng nóng kéo dài cùng với nhện đỏ gây hại cây sắn đã khiến người nông dân lo lắng.

     Ông Trần Văn Nhất, thôn Chí Thán, xã Đức Bình Đông có hơn một hecta sắn. Cuối ngăm 2012, với giá bán 1.800 đồng/kg củ tươi, rẫy sắn đã giúp cả gia đình ông đón tết vui vẻ, đầm ấm. Tuy nhiên gần hai mươi ngày qua, ông Nhất như ngồi trên đống lửa bởi rẫy sắn đột nhiên ngưng phát triển, lá chuyển màu đốm trắng, sau đó úa vàng rồi rớt trụi. Ông Nhất lo lắng nói: “Cả nhà tôi trông chờ vào rẫy sắn này, ngoài tiền công ra, tôi đã đầu tư hơn chục triệu đồng tiền phân, tiền giống. Từ trước đến nay, cả khu vực này không hề thấy bệnh này. Những chỗ không bị bệnh, cây đã cao ngang đầu người, còn phần lớn sắn đã bị vàng lá, cây lẹt đẹt chỉ đến đầu gối. Không biết vụ này năng suất ra sao?”

    Không riêng gia đình ông Nhất, hầu như các rẫy xung quanh đều có hiện tượng trên. Ông Nguyễn Hữu Hóa, Phó Chủ tịch UBND xã Đức Bình Đông cho biết, diện tích sắn bị hại tập trung nhiều ở thôn Bình Giang, thôn Chí Thán, và nhiều nhất ở những đồi cao, những nơi khô hạn, tốc độ lây lan nhanh, mạnh nhất là trong đợt nắng nóng vừa qua. Chỉ trong thời gian ngắn, từ chỗ vài hecta, đến nay đã tăng lên 15 hecta. Biểu hiện của bệnh giống như rệp trên cây xoài, tuy nhiêm nguy hiểm hơn là gây rụng lá, cây ngưng phát triển. “Đây là loại bệnh mới, chưa có kinh nghiệm trị nên đã khiến bà con nông dân lo lắng”- Ông Hóa nói.

    Ông Nguyễn Văn Kiện, Trưởng trạm Bảo vệ Thực vật huyện Sông Hinh cho biết, ngay sau khi nhận được tin báo, trạm đã phân công người tiến hành điều tra, khảo sát troàn bộ diện tích sắn trong huyện và đã phát hiện trường hợp trên là do nhện đỏ phát sinh gây hại sắn. Nhìn qua kính lúp, trứng nhện hình cầu, trong, mờ; nhện con mới nở màu xanh nhạt, có 6 chân, trên cơ thể có hai chấm đỏ sậm. Khi trưởng thành, nhện có 8 chân màu đỏ, nhện đỏ li ti, mắt thường nhìn kỹ mới thấy. Vòng đời của chúng rất ngắn, chỉ khoảng 10 đến 12 ngày. Nhện đỏ gây hại các lá đã trưởng thành trên cây, sau đó di chuyển lên các lá phía trên. Bám dày đặc ở phần giữa lá và dọc theo gân lá. Nhện tập trung hút biểu bì làm lá có những vết chấm màu trắng, khi bị nặng, các vết liên kết làm cho lá mất diệp lục, bị vàng khô và rụng. Nếu gặp nắng nóng kéo dài sẽ làm cho cây sắn khô và chết.

    Ông Nguyễn Khắc Sự, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Sông Hinh cho biết. Diện tích sắn bị nhện đỏ gây hại tập trung nhiều ở các xã Đức Bình Đông 15 hecta, Sơn Giang 20 hecta và Ea Bia khoảng 5 hecta. Đặc biệt nhện đỏ chỉ tấn công trên sắn giống KM 98-5. Vào thời điểm này năm trước, nhện đỏ xuất hiện ở khu vực thôn Bình Giang, xã Đức Bình Đông trong phạm vi vài hộ gia đình, sau khi hướng dẫn, nhện đỏ đã được khống chế và sắn phát triển bình thường; đồng thời khuyến cáo bà con không nên sử dụng làm cây giống ở những diện tích này. Tuy nhiên do đây là giống sắn mới có năng suất cao nên bà con bất chấp những lời khuyến cáo, và lấy lại những cây sắn vụ trước để làm giống.

    Theo ông Nguyễn Văn Kiện, Trưởng trạm bảo vệ thực vật huyện Sông Hinh, qua kiểm tra, nhện đỏ gây hại khiến năng suất ở những diện tích bị bệnh giảm 15 đến 30%, cá biệt có những diện tích năng suất giảm từ 50 -70%. Nếu không chữa trị kịp thời và thời tiết tiếp tục nắng nóng thì thiệt hại sẽ lớn hơn rất nhiều cho người trồng sắn. “Nhện đỏ rất sợ nước, ở trong môi trường ẩm ướt, nhện đỏ sẽ chết, trứng nhện bị hư, thối. Vì vậy, để phòng trị nhện đỏ nên phun thật nhiều nước, chú ý tập trung phun nước ở mặt dưới lá. Nhện đỏ có khả năng kháng thuốc rất nhanh, khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật thì cần luân phiên sử dụng các loại thuốc khác nhau, ví dụ như : Camite 73 EC, liều dùng  01 lít/hecta; Ortus 5SC, liều dùng 01 lít/hecta; Rufast 3 EC, liều dùng 0,5 lít/hecta. Khi dùng thuốc cần tuân thủ các biện pháp vệ sinh an toàn lao động và đảm bảo nguyên tắc 4 đúng: đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng lúc và đúng cách”- ông Nguyễn Văn Kiện, Trưởng trạm Bảo vệ thực vật huyện Sông Hinh khuyến cáo.

                                                NGỌC CƯỜNG- VĂN THÙY

Du lịch Sông Hinh:

Pháo hoa tại công vien 25/2, mừng 25 năm thành lập huyện

 Sông Hinh

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM TRONG QUÁ TRÌNH

PHÁT TRIỂN

Phòng Nghiệp vụ Du lịch

Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Phú Yên

 

1. Một số vấn đề về du lịch sinh thái

“Du lịch sinh thái (Ecotourism) là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hoá bản địa gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương”. Đây là một lĩnh vực kinh doanh đang phát triển mạnh trong những năm gần đây và đang trở thành một xu hướng tích cực đảm bảo cho sự phát triển du lịch bền vững gắn liền với việc bảo tồn thiên nhiên và môi trường, các giá trị nhân văn giàu bản sắc văn hoá của mọi dân tộc thông qua nhận thức của xã hội và của cộng đồng.

Du lịch sinh thái là hoạt động du lịch, có một số đặc trưng cơ bản: Được đầu tư, khai thác ở những khu vực thiên nhiên, đặc biệt ở các khu bảo tồn, vườn quốc gia; Có chứa đựng yếu tố giáo dục và giải thích về môi trường tự nhiên và nhân văn tại khu vực du lịch; Góp phần bảo tồn các nguồn tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên và môi trường văn hoá - xã hội; Tăng cường nhận thức về việc bảo tồn các tài nguyên tự nhiên và nhân văn cho cả người dân địa phương và các du khách; Thu hút sự tham gia của cộng đồng địa phương và tạo ra những lợi ích kinh tế, lợi ích văn hoá xã hội cho cộng đồng, các tổ chức ở địa phương và đơn vị, doanh nghiệp quản lý các khu vực tự nhiên; Du lịch sinh thái thường được tổ chức bởi những doanh nghiệp chuyên kinh doanh về du lịch sinh thái…

Công viên 25/2, điểm vui chơi lý tưởng

Những mối quan hệ liên quan đến phát triển du lịch sinh thái:

Du lịch sinh thái với phát triển cộng

đồng: Phát triển cộng đồng trong du lịch sinh thái là tạo cơ hội cho cộng đồng địa phương tham gia vào các dự án phát triển du lịch sinh thái, giao quyền hạn cho cộng đồng địa phương để họ kiểm soát và quản lý các tài nguyên tự nhiên và nhân văn có giá trị để đáp ứng nhu cầu về kinh tế, văn hoá, xã hội và sử dụng tài nguyên bền vững.

Du lịch sinh thái với bảo vệ tài nguyên và môi trường: Du lịch sinh thái và môi trường có mối liên quan rất gần gũi. Du lịch sinh thái chỉ có thể tồn tại và phát triển mạnh nếu chúng ta đảm bảo duy trì được môi trường hấp dẫn và các nguồn tài nguyên tự nhiên đặc sắc.

Du lịch sinh thái với phát triển bền vững: Phát triển bền vững nói chung và phát triển du lịch nói riêng cần phải tính đến 3 yếu tố: mối quan hệ giữa bảo tồn tài nguyên tự nhiên, môi trường và lợi ích kinh tế; thời gian phát triển lâu dài; đáp ứng được nhu cầu hiện tại, song không làm ảnh hưởng đến nhu cầu của những thế hệ tiếp theo.

2. Tiềm năng du lịch sinh thái ở Sông Hinh:

Phú Yên có 2 khu được xếp vào danh mục các khu bảo tồn thiên nhiên là khu bảo tồn thiên nhiên Krông Trai và khu rừng cấm Bắc Đèo Cả, đây được xem là hệ sinh thái rừng đặt trưng của Phú Yên. Ngoài ra còn có các hệ sinh thái cát biển, đầm phá ven biển: đầm Ô Loan, đầm Cù Mông, Vịnh Xuân Đài; hệ sinh thái sông, suối, hồ: Sông Ba, Sông Hinh, Sông Kỳ Lộ...; các nguồn nước khoáng nóng: Phú Sen, Triêm Đức, Trà Ô, Lạc Sanh…. Trải qua quá trình lịch sử, cộng đồng các dân tộc ở Phú Yên đã tạo nên nhiều di tích lịch sử - văn hoá có giá trị, các lễ hội truyền thống, các loại nhạc cụ độc đáo, các làn điệu dân ca, các điệu dân vũ rất đặc sắc. Đó là những tiềm năng to lớn, là cơ sở cho phát triển du lịch sinh thái biển, rằng gắn với văn hoá bản địa.

Đặc biệt, huyện Sông hinh được đánh giá là có tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái gắn với văn hóa bản địa như: các lòng hồ thủy điện, các thác suối, rừng tự nhiên, bản làng dân tộc gắn với di sản văn hóa phi vật thể khá phong phú và đa dạng …

   3. Một số vấn đề cần quan tâm trong phát triển du lịch sinh thái:

Thứ nhất chú trọng công tác quy hoạch và duyệt thiết kế :

- Khi quy hoạch xây dựng một khu du lịch sinh thái trước hết phải xác định mục tiêu đó là: Phát triển bền vững về du lịch và kinh tế; hạn chế được tác động môi trường; tạo ra lợi ích cho cộng đồng địa phương; tạo ra lợi ích cho công tác bảo tồn;

- Các công trình được xây dựng phải đảm bảo ít ảnh hưởng nhất tới sự tồn tại và phát triển các hệ sinh thái tự nhiên, không được làm thay đổi thiên nhiên xung quanh.

- Nhà đầu tư phải cam kết tuân thủ các nguyên tắc bảo tồn và phát triển cộng đồng, trong đó phải thực hiện công tác đánh giá môi trường chiến lượt (ĐMC) và đánh giá tác động môi trường (TĐM) theo đúng quy định.

Thứ hai: Trong quá trình triển khai mặt bằng và thiết kế công trình cho các dự án du lịch sinh thái:

- Tránh chặt, cắt các cây to và giảm thiểu sự ảnh hưởng đến các đặc điểm tự nhiên khác.

- Cần phải có kiểm soát xói mòn đối với tất cả các công trình xây dựng và đường mòn; Phải thoát nước ra khỏi các lối đường mòn và đường đi; Không nên phá bỏ mà phải duy trì thảm thực vật để gạn lọc, giảm thiểu cặn lắng;

- Các công trình xây dựng phải tương đối cách xa; Hạn chế dùng phương tiện gắn máy và các phương tiện đi lại gây ô nhiễm; Các vấn đề cụ thể về công trình phải phản ảnh mối quan tâm về môi trường trên phương tiện sử dụng gỗ và các vật liệu xây dựng khác; Công trình phải được bố trí tránh xa những khu vực có khả năng xảy ra sạt lở, hoặc trực tiếp ngăn cản các dòng chảy tự nhiên...

- Thiết lập các biển báo ở đầu đường mòn để đề cao ý thức về môi trường thiên nhiên và xác định rõ ràng nội quy hành vi;

Thứ ba: Khi xây dựng cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỷ thuật khu du lịch sinh thái:

- Tận dụng kỹ thuật xây dựng, vật liệu phù hợp với môi trường; Hình dáng của công trình phải hài hoà với cảnh quan thiên nhiên; cần ưu tiên chú ý đến sự duy trì hệ sinh thái hơn là việc phô trương mỹ thuật thiết kế;

- Các công trình dịch vụ du lịch nên ưu tiên sử dụng các vật liệu của địa phương: đá, gỗ, tre, gạch…, tránh sử dụng các vật liệu có màu sắc tương phản với tự nhiên.

- Cần tiến hành nghiên cứu và dự báo về lượng khách và công suất sử dụng trước khi tiến hành xây dựng các cơ sở lưu trú để đảm bảo hiệu quả kinh doanh đồng thời tránh quá tải ảnh hưởng đến các khu vực tự nhiên khác.

- Khuyến khích sử dụng các công nghệ sinh thái trong thiết kế các công trình dịch vụ du lịch; Cơ sở lưu trú cần được trang bị đầy đủ, sạch sẽ và thuận tiện;

- Hệ thống đường giao thông phải được thiết kế sao cho khách du lịch có khả năng tiếp cận gần nhất để quan sát các hệ sinh thái động thực vật.

Thứ tư: Khi bắt đầu tổ chức kinh doanh du lịch sinh thái:

- Cung cấp cho khách các tài liệu tham khảo tại chỗ cho việc nghiên cứu môi trường;

- Thiết lập các biển báo, nội quy, chỉ dẫn ở đầu đường mòn để đề cao ý thức về môi trường thiên nhiên (có Trung tâm giáo dục cho du khách và cung cấp các thông tin cần thiết về hoạt động du lịch và môi trường tại khu vực);

- Phải giám sát cẩn thận các hoạt động tham quan, du lịch ở khu vực du lịch sinh thái. Giáo dục và trang bị các kiến thức phù hợp cho các hướng dẫn viên du lịch và các nhân viên khác.   

Thứ năm: Yếu tố con người làm du lịch sinh thái: 

- Phát triển du lịch sinh thái đòi hỏi đội ngũ cán bộ làm việc trong ngành du lịch phải có một trình độ nghiệp vụ cao, phải có khả năng giải thích và thuyết phục các du khách bảo vệ những tài nguyên tự nhiên và nhân văn của khu vực.

- Bên cạnh những kiến thức cơ bản còn phải nắm được các thông tin đầy đủ và chính xác về đặc điểm đa dạng sinh học, về các giá trị văn hoá nhân văn truyền thống của các khu vực ưu tiên phát triển du lịch sinh thái, bên cạnh đó họ cũng phải là những người được đào tạo căn bản và có năng khiếu trong việc giáo dục ý thức cộng đồng và cho du khách về môi trường và bảo tồn.

- Đội ngũ cán bộ hoạt động trong lĩnh vực du lịch sinh thái phải có ý thức và trách nhiệm nghề nghiệp cao. Nâng cao vai trò hướng dẫn viên, thuyết minh viên du lịch vì họ có ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công hay thất bại của hoạt động du lịch sinh thái.

“Sông Hinh là huyện miền núi của tỉnh, có những điều kiện thuận lợi về tự nhiên, tiềm năng đất đai, tài nguyên nước dồi dào, giao thông đi lại thuận tiện, là cửa ngõ phía Tây Nam của tỉnh, có khả năng phát triển chăn nuôi đại gia súc theo mô hình trang trại, trồng cây công nghiệp, trồng rừng kinh tế và phát triển du lịch sinh thái…” (Trích phát biểu của Đ/c Vũ Văn Phúc, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Phú Yên tại Đại hội Đại biểu Đảng bộ huyện Sông Hinh lần thứ VII, nhiệm kỳ 2010-2015).

Với chủ trương, chính sách đã đề ra, Sông Hinh sẽ phát huy lợi thế của mình để tự mình lựa chọn, quyết định hướng phát triển du lịch nhanh và bền vững với nét riêng, vừa mang tính truyền thống và hiện đại và khai thác loại hình du lịch sinh thái là một trong hướng phát triển du lịch bền vững./.

PHÁT TRIỂN DU LỊCH GÓP PHẦN GÌN GIỮ VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HOÁ CỦA ĐỒNG BÀO CÁC DÂN TỘC HUYỆN SÔNG HINH

Vui hội cồng chiêng- a rap

Phan Thanh Quyền

Trưởng Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Sông Hinh

Với đặc thù là một Huyện miền núi có nhiều dân tộc anh em sinh sống (Gồm 17 dân tộc): Ê đê, bana, kinh, chăm hroi, rắc lây, tày, nùng, dao, sán dìu…Mỗi dân tộc đều có bản sắc văn hóa riêng, do vậy đời sống văn hóa và sinh hoạt văn hóa của đồng bào các dân tộc Huyện Sông hinh hết sức phong phú, độc đáo, đa dạng, đặc biệt là di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đây là tài sản tinh thần vô cùng quý giá. Trong đó tiêu biểu là văn hóa cồng chiêng nằm trong không gian văn hóa cồng chiêng tây nguyên được Unesco công nhận là kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào ngày 15/01/2005.

Múa May-a của người Ê Đê M'DHour trong lễ đâm trâu

Sau hơn 25 năm xây dựng và phát triển, huyện Sông hinh đã đạt được những thành tựu đáng kể trên các lĩnh vực kinh tế - văn hóa - xã hội; an ninh quốc phòng. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân từng bước được nâng cao. Mức hưởng thụ văn hóa của người dân nhất là các vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc có sự chuyển biến rõ nét. Các hoạt động văn hóa thể dục thể thao thường xuyên được tổ chức từ huyện đến cơ sở. Các lễ hội văn hóa của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện từng bước được khôi phục thông qua các hoạt động được tổ chức ở cấp Huyện, xã, thị trấn, thôn buôn và tham gia các hoạt động văn hóa ở cấp Tỉnh cụ thể: Hàng năm Huyện tổ chức liên hoan - thể thao các dân tộc; Hội diễn nghệ thuật quần chúng; Liên hoan văn hóa cồng chiêng; liên hoan đàn và hát dân ca…Các lễ hội được tổ chức ở các buôn làng như: Lễ bỏ mã; lễ cầu mưa; lễ mừng sức khỏe; cúng làng cuối năm; lễ mừng nhà mới; lễ đâm trâu…Thông qua các hoạt động văn hóa đã quy tụ được nhiều nghệ nhân tham gia biểu diễn và phát hiện nhiều nghệ nhân có trình độ hiểu biết về văn hóa nghệ thuật dân gian. Nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được bảo tồn gìn giữ.Một số thôn buôn đồng bào dân tộc đã có đội cồng chiêng, các hoạt động văn hóa thực sự là món ăn tinh thần không thể thiếu của mỗi người dân. Thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa đã thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các dân tộc, các địa phương trên địa bàn huyện.

Căn cứ Nghị quyết số:21/2006/NQ-HĐND khóa 6 ngày 29/12/2006 của hội đồng nhân dân huyện sông hinh về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc Huyện Sông hinh. UBND Huyện Sông hinh đã xây dựng đề án bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc trên địa bàn Huyện Sông hinh và giao trách nhiệm cho Phòng Văn hóa và Thông tin thực hiện đề án này. Qua gần 4 năm thực hiện (Từ năm 2007-2010) đã được một số kết quả sau đây:

- Tổ chức khảo sát, sưu tầm di sản văn hóa vật thể và phi vật thể trên địa bàn Huyện cụ thể như: Sưu tầm cồng chiêng, các làn điệu dân ca, sử thi, phục dựng lễ hội cầu mưa, sưu tầm các loại nhạc cụ, các trang phục của đồng bào các dân tộc trên địa bàn Huyện. Nhìn chung trong quá trình tổ chức thực hiện đề án Phòng Văn hóa và Thông tin nhận thấy đồng bào các dân tộc trên địa bàn Huyện có ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa của địa phương, dân tộc mình.

- Tuy nhiên do sự nhận thức và điều kiện kinh tế khó khăn, sự tác động mặt trái của cơ chế thị trường, sự bùng nổ của các phương tiện thông tin nhất là Internet. Vì vậy, nhiều hoạt động văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc có nguy cơ bị mai một, thất truyền. Các nghệ nhân hiểu biết về các loại hình văn hóa nghệ thuật dân gian rất ít, thế hệ trẻ thiếu sự quan tâm về các hoạt động văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc theo đề án của UBND Huyện giao cho Phòng Văn hóa và Thông tin thực hiện gặp rất nhiều khó khăn. Cụ thể là nguồn kinh phí thực hiện đề án không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao, chưa huy động được sự tham gia của cộng đồng. Có nhiều lễ hội của đồng bào các dân tộc hết sức độc đáo, có ý nghĩa nhân văn nhưng không được tổ chức phục dựng. Đội cồng chiêng ở các thôn buôn của đồng bào dân tộc Êđê, bana rất ít, vì vậy một số cồng chinh của đồng bào bị đem bán hoặc trao đổi để phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt kinh tế của gia đình. Trước thực trạng đời sống văn hóa và hoạt động văn hóa của đồng bào các dân tộc Huyện Sông hinh như tôi vừa đề cập, đây là một vấn đề cần phải được quan tâm giải quyết. Làm thế nào để giữ gìn và phát huy được các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc? Theo tôi, phát triển du lịch là phương án tốt nhất, hiệu quả nhất để phát triển kinh tế gắn với phát triển văn hóa- xã hội.

Thưa các Đ/c!

Văn hóa và phát triển là sự vận động biện chứng mang tính quy luật. Trong nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay, bất cứ một địa phương nào cũng phải đặt tiêu chí phát triển lên hàng đầu. Bởi vì sự vận động và phát triển sẽ làm cho cộng đồng ở đó có cuộc sống tốt đẹp hơn, hướng đến giá trị nhân văn hơn. Như vậy, văn hóa phải năm trong tiêu chí phát triển chung. Ở trong mỗi quốc gia, mỗi Tỉnh, mỗi Huyện, hoặc mỗi xã trong đó người dân có thu nhập cao thì chưa đủ mà phải có đời sống văn hóa đẹp, mức hưởng thụ văn hóa phải cao. Như vậy, phát triển du lịch chính là một phần trong nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Nếu phát triển du lịch tốt thì sẽ giải quyết được các vấn đề cơ bản sau đây:

- Giới thiệu quảng bá rộng rãi về đất nước – con người Huyện Sông hinh đến với công chúng trong nước và ngoài nước, đặc biệt là giới thiệu về bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào các dân tộc trong Huyện (Văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể).

- Các nghệ nhân sẽ có điều kiện giao lưu văn hóa và biểu diễn để giới thiệu cho khách du lịch về những hoạt động văn hóa của địa phương như: Văn hóa cồng chiêng; các loại hình văn hóa nghệ thuật dân gian; các lọai nhạc cụ của đồng bào các dân tộc; các lễ hội hết sức độc đáo như: Lễ hội đâm trâu, lễ bỏ mã, lễ cầu mưa, lễ mừng sức khỏe, lễ mừng nhà mới…

- Khi được tổ chức biểu diễn giới thiệu cho du khách, các nghệ nhân sẽ có sự sáng tạo, say mê và lưu giữ được bản sắc văn hóa của dân tộc mình, sẽ có điều kiện để truyền lại cho thế hệ trẻ biết giữ gìn và phát triển các loại hình văn hóa hết sức độc đáo này. Khi biểu diễn phục vụ, các nghệ nhân sẽ có thêm một phần thu nhập kinh tế, từ đó sẽ có điều kiện để đầu tư xây dựng các chương trình văn hoá nghệ thuật dân gian mang tính chuyên nghiệp và quy mô hơn, góp phần xã hội hoá các hoạt động văn hoá nghệ thuật.

Để thực hiện được mục tiêu đặt ra, theo tôi muốn khôi phục và phát triển được các hoạt động văn hóa để phục vụ khách du lịch thì cần phải tập trung vào những nhiệm vụ và giải pháp sau đây:

Thứ 1: Xây dựng nhà văn hóa thôn buôn:

Chúng ta cần tập trung ưu tiên đầu tư có trong điểm để xây dựng nhà văn hóa thôn buôn, xây dựng nhà kiên cố quy mô, đảm bảo tiêu chuẩn về thiết kế, diện tích sinh hoạt trong nhà và hoạt động ngoài trời. Địa điểm cần phải phù hợp thuận lợi để tổ chức các hoạt động văn hóa. Điều cần lưu ý và chú trọng đó là khâu thiết kế mẫu nhà văn hóa phải được đồng bào sinh sống ở thôn buôn đó lựa chọn quyết định. Việc đầu tư xây dựng, bố trí địa điểm phải được kiểm tra kỉ lưỡng phải có sự thống nhất cao giữa các ngành liên quan, vì đây là địa điểm tập trung sinh hoạt văn hóa cộng đồng, nơi diễn ra các hoạt động văn hóa. Tránh tình trạng đầu tư xây dựng một cách tràn lan, lãng phí không hiệu quả.

Thứ 2: Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc:

Đây là nhiệm vụ cần phải được chú trọng quan tâm đúng mức trước mắt cũng như lâu dài. Theo tôi cần tập trung khôi phục các đội đánh cồng chiêng, các đội nhảy Arap ở các thôn buôn. Tập hợp qui tụ các nghệ nhân biết biểu diễn các loại nhạc cụ, nghệ nhân hát các làn điệu dân ca, sử thi, để có sự đầu tư hỗ trợ giúp đỡ. Bởi vì hiện nay các nghệ nhân biết được các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật này là rất ít, nếu không được đầu tư thì sẽ có nguy cơ mai một, thất truyền.

Trang phục truyền thống của người Ê Đê M' DHour

Hiện nay Huyện Sông hinh có nhiều lễ hội độc đáo như: Lễ hội đâm trâu; lễ cầu mưa; lễ bỏ mã; lễ mừng sức khỏe; lễ mừng nhà mới…nhưng do điều kiện kinh phí khó khăn vì vậy các lễ hội này ít được tổ chức và phục dựng. Đề nghị Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, UBND Huyện nên chọn điểm để đầu tư tổ chức phục dựng mỗi năm ít nhất là một lễ hội ở một địa phương để giới thiệu quảng bá nét văn hóa độc đáo này của đồng bào dân tộc.

Thứ 3: Tổ chức liên hoan văn hóa nghệ thuật dân gian:

Hàng năm hoặc định kỳ Sở VHTT&DL, UBND Huyện cần tổ chức liên hoan văn hóa nghệ thuật dân gian như: Liên hoan đàn và hát dân ca; liên hoan văn hóa cồng chiêng…Để các nghệ nhân có điều kiện thể hiện tài năng và nâng cao trình độ nghệ thuật. Qua liên hoan sẽ phát hiện được các tài năng để có điều kiện bồi dưỡng, đào tạo phát triển.

Thứ 4: Giới thiệu quảng bá trên các thông tin đại chúng:

Đây là vấn đề hết sức cần thiết trong công tác quảng bá giới thiệu các loại hình nghệ thuật dân gian của đồng bào các dân tộc Huyện Sông hinh đến với công chúng. Vì vậy để nghị UBND Huyện có sự đầu tư hỗ trợ để xây dựng chương trình văn hóa nghệ thuật phát trên đài truyền thanh - truyền hình Huyện, trung tâm truyền hình Việt nam tại Phú yên theo định kỳ.

Thứ 5: Xây dựng các tua du lịch trong và ngoài tỉnh:

Cần phải xây dựng các tua du lịch trong và ngoài tỉnh, xác định Sông Hinh là một điểm đến. Trong quá trình thực hiện các tua du lịch đến Sông Hinh phải có chương trình biểu diễn văn hoá nghệ thuật dân gian của đồng bào các dân tộc gắn với tổ chức các lễ hội truyền thống để phục vụ du khách.

Nếu chúng ta thực hiện tốt những nhiệm vụ và giải pháp như tôi đã nêu thì các hoạt động văn hóa của Huyện Sông hinh sẽ đáp ứng được chất lượng phục vụ cho khách du lịch khi đến tham quan và ngược lại khách tham quan sẽ được thưởng thức, khám phá về các hoạt động văn hóa rất độc đáo của địa phương.

Kính thưa các Đ/c!

Thực hiện Nghị quyết TW 5 (khóa VIII) của Đảng về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”. Đảng ta đã khắng định: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển, đồng thời là mục tiêu cao cả của Chủ nghĩa xã hội”. Đây là một trong những luận điểm cơ bản và có tính chiến lược nói lên vị trí cực kỳ quan trọng của văn hóa đối với đời sống xã hội nhất là trong xu thế phát triển và hội nhập như hiện nay. Phát triển du lịch là một nhiệm vụ quan trọng để góp phần phát triển kinh tế - xã hội và cũng là để góp phần giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc Huyện Sông Hinh.

Hội thảo “Định hướng và những giải pháp phát triển du lịch Huyện Sông hinh” Bao gồm nhiều nội dung liên quan đến các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội, liên quan đến các ngành các cấp. Trong thời gian có hạn tôi chỉ xin phép được phát biểu trao đổi một số vấn đề cơ bản và đề xuất những nhiệm vụ giải pháp trọng tâm về công tác phát triển du lịch góp phần giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc Huyện Sông hinh. Với hi vọng được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, sự phối hợp của các ngành các cấp để chúng tôi thực hiện tốt hơn về nhiệm vụ phát triển văn hóa trên địa bàn Huyện Sông hinh. Thay mặt ngành Văn hóa và Thông tin Huyện xin được gởi đến các Đ/c lãnh đạo, quý vị đại biểu và toàn thể các Đ/c lời chào trân trọng- lời chúc sức khoẻ, hạnh phúc, thành đạt- Chúc hội thảo thành công. Xin cảm ơn.

Hội thi đẽo tượng gỗ và chế tác nhạc cụ huyện Sông Hinh năm 2012

Sáng ngày 12/12/12, tai trung tâm văn hóa thể thao, huyện Sông Hinh tổ chức hội thi nghệ thuật đẽo tượng gỗ và chế tác nhạc cụ dân tộc năm 2012. Đây là một trong các chương trình nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Sông Hinh.

Thuyết trình tác phẩm tại hội thi

          Với chủ đề, Nghệ thuật các dân tộc thiểu số đồng hành cùng đất nước, hội thi đã thu hút 18 nghệ nhân (chủ yếu là người Ba Na, Ê Đê) đến từ các 5 đơn vị: xã Ea Bar, Sơn Giang, Ea Bia, Ea Trol và xã Sông Hinh. Vật liệu dùng để chế tác là những thứ có sắn như tre, lứa, gỗ…; Mặc dù yêu cầu phương tiện dùng để chế tác hoàn toàn thô sơ, truyền thống như dao, rừu, dựa, đục, lửa… nhưng với bàn tay khéo léo, chỉ trong khoảng thời gian ngắn, nhiều tác phẩm tượng gỗ phản ánh sinh động cuộc sống đã được hình thành. Tiêu biểu trong đó như: Tượng voi, tượng người đánh trống trong lễ hội của Y Thiện, xã Sơn Giang; Tượng người ngồi khóc, tượng nồi, lư cối giã gạo của ma Jun, Ma Ngâu, ma Ngoanh xã Ea Bar; Tượng người giã gạo của Ma Thú, xã Sông Hinh hay tượng Người giữ rẫy, tượng con khỉ của Ma Tác, xã Ea Trol…Phần lớn các loại hình trên hiện diện tại nhà mả mỗi khi có người trong buôn làng mất. 

          Theo những nghệ nhân, đồng bào Ba Na cũng giống như Ê Đê luôn có quan niệm rằng, người sống ở về ban ngày, còn người chết ở về ban đêm của thế giới bên kia; họ cũng cần sự chăm sóc khi như khi còn sống nên phải chia của cải, vật dụng thiết yếu trong sinh hoạt. Và cũng để thể hiện tình cảm của người sống, những tượng gỗ được coi là vật tượng trưng để phục vụ cho người đã chết. Tiêu biểu ở đây là tượng phụ nữ đang giã gạo, kèm theo nồi đồng, bếp lửa để nấu cơm; người đàn ông cầm cung tên đi săn bắt thú rừng làm thức ăn, tượng người đánh trống để mua vui trong các lễ hội; hoặc cũng có khi là hình ảnh người phụ nữ mặt buồn rầu thể hiện lòng tiếc thương của người đang sống với người đã khuất. Bên cạnh đó, các con vật thân quen,  như voi để làm công cụ sản xuất; những chú khỉ thông minh, nhanh nhẹn vừa làm bầu bạn vừa giúp chủ nhân canh giữ bảo vệ tài sản, mùa màng nương rẫy…

          Bên cạnh tượng gỗ, nhiều nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc được chế tác tỷ mỉ, công phu, như Chinh Coóc của Ma Phin, xã Ea Bar; Đàn K Ni, đàn Goong Ba Na 5 dây của Y Mẻ xã Sơn Giang; Sáo đất, đàn goong 13 dây của Oi Lức và Ma Cao xã Ea Bia; Chinh Nam của Oi Tiên, xã Sông Hinh. Trong đó có nhiều nhạc cụ mà đến nay người chế tác ra nó và có thể biểu diễn thuần thục được chỉ tính đầu ngón tay như Đinh Guih, Tơ Ky của Oi B lứ, xã Ea Trol.

          Tiêu biểu  và ấn tượng nhất ở đây vẫn là bộ nhạc cụ Đinh tút của nhóm nghệ nhân Mí Lát, xã Ea Bar; bằng những kinh nghiệm của mình, họ đã lựa chọn nhiều ống lồ ô to nhỏ khác nhau để tạo ra những âm thanh trầm bổng khác nhau; và để âm thanh đạt đến độ tinh tế, họ đã sử dụng nước, thêm vào hoặc bớt đi để điều chỉnh theo ý muốn. Nó đặc biệt còn ở chỗ, Đinh Tút cần có sự phối hợp nhuần nguyễn, ăn ý của tập thể 5 hoặc 7 người để tạo ra bản nhạc vui hoặc buồn tùy theo từng lễ hội.

          

          Qua hai ngày thi, đã có 21 tác phẩm nghệ thuật cơ bản đã hoàn thành, phản ánh sinh động đời sống vật chất, tinh thần ở vùng đồng bào dân tộc. Theo đánh giá của ban tổ chức, mặc dù lần đầu tiên tổ chức và vào ở thời điểm cuối năm bận rộn, nhưng hội thi sáng tác nghệ thuật đã nhận được sự hưởng ứng sôi nổi, nhiệt tình, lao động miệt mài của đông đảo nghệ nhân.

         

Qua hội thi này, các tác phẩm có chất lượng sẽ được bảo tồn, lưu giữ, tuyên truyền nhằm phát huy tinh thần dân tộc, niềm đam mê những giá trị văn hóa truyền thống và phát triển nhân rộng trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời tiếp tục phát hiện, bồi dưỡng, động viên những nghệ nhân tiếp tục sáng tác, cống hiến, phổ biến rộng rãi những kinh nghiệm, kỹ năng của mình đã có cho các thế hệ mai sau.

                                                                   Văn Thùy

Nâng cao chất lượng phong trào thi đua lao động sáng tạo, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển xã hội.

Dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn của LĐLĐ huyện, trong những năm qua, phong trào thi đua lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, nghiên cứu ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đời sống, thực hành tiết kiệm chống lãng phí… được đông đảo công nhân viên chức, lao động trong huyện hưởng ứng, qua đó đã góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế, văn hóa xã hội ở địa phương.

Nói đến phong trào thi đua lao động sáng tạo không thể không nhắc đến một đơn vị tiêu biểu như Công đoàn cơ sở Chi cục thuế huyện Sông Hinh. Không bằng lòng với những chỉ tiêu, định mức thu ngân sách hàng năm khiêm tốn, từ nội lực của mình, tâp thể đơn vị đã tạo sự bức phá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ với các chỉ tiêu năm sau vượt cao hơn năm trước. Điều đó được minh chứng bằng mức thu ngân sách tăng hàng năm, nếu năm 2008 là 13 tỷ đồng, thì đến hết năm 2012, thu ngân sách của huyện đã tăng lên 51,5 tỷ đồng tăng gấp 4 lần so với năm 2008. Theo ông Phan Văn Dưỡng, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Chi cục thuế huyện, có được kết quả trên, ngoài sự nỗ lực, đoàn kết của tập thể, thì còn có phần đóng góp rất lớn của phong trào thi đua lao động sáng tạo. Hưởng ứng phong trào, từng đoàn viên công đoàn không ngừng tìm tòi, học hỏi, đổi mới phong cách làm việc, tích cực nghiên cứu, sáng tạo, áp dụng những cách làm hay, hiệu quả vào từng phần việc chuyên môn. Qua 5 năm, đã có gần chục đề tài, sáng kiến lớn nhỏ đã được áp dụng vào thực tế, trong đó có nhiều sáng kiến, đề tài được cấp trên đánh giá cao và áp dụng rộng rãi ở nhiều địa phương khác. Tiêu biểu trong số đó như: Mô hình tuyên truyền pháp luật thế trong học đường; Tuyên truyền ý thức, trách nhiệm nộp thuế để xây dựng đất nước thông qua các hội thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và các buổi kể chuyện về Bác ở các thôn, buôn; Đề tài Xây dựng các chuyên mục, chương trình tuyên truyền về Pháp lệnh Thuế bằng tiếng Ê Đê; Đề tài Phối hợp thực hiện các giải pháp xây dựng vùng nguyên liệu, cải cách cơ chế thu mua, đảm bảo khai thác tối đa công suất của nhà máy, góp phần tieu thụ sản phẩm cho nông dân, đồng thời góp phần tăng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Sông Hinh; hiệu quả của giải pháp này đã góp phần đưa nhà máy tinh chế bột sắn FOCOCEV trở thành đơn vị dẫn đầu trong công tác nộp ngân sách nhà nước với số tiền 32 tỷ đồng trong năm 2012. 

Trao nhà Mái ấm công đoàn cho Y Thư, xã Ea Trol, huyện Sông Hinh

Cùng với CĐCS Chi cục thuế, trong năm năm qua, đã có hàng trăm cá nhân, tập thể của các đơn vị khác trong huyện đã có những đề tài sáng kiến làm lợi cho nhà nước hàng trăm triệu đồng như đề tài của bà Nguyễn Thị Minh Trang, Giám đốc Trung tâm Dân số kế hoạch hóa gia đình vê công tác dân số; Đề tài của ông Trần Trung Tính, Chánh Văn phòng UBND huyện; ông Lê Giác Hải, Văn Phòng Huyện ủy về công tác cải cách hành chính; hoặc đề tài của Bác sỹ Đỗ Văn Hòa, Bệnh viện đa khoa huyện đã góp phần cải thiện đáng kể đời sống sức khỏe, nâng cao ý thức giữ gìn sức khỏe trong cộng đồng dân cư. Bà Huỳnh Thị thu Sương, Phó Chủ tịch Liên đoàn lao động huyện Sông Hinh cho biết, xác định phong trào thi đua lao động sáng tạo là nhiệm vụ xuyên suốt và có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng xuất, chất lượng, hiệu quả, xây dựng dựng môi trường làm việc an toàn, hiện đại đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hàng năm Ban Thường vụ LĐLĐ huyện đã xây dựng  kế hoạch, xác định hình thức, chỉ tiêu, biện pháp, tiêu chuẩn thi đua cụ thể, rõ ràng; chỉ đạo các cấp công đoàn chủ động phối hợp với chính quyền đơn vị phát động, tổ chức đăng ký các danh hiệu thi đua, các đề tài nghiên cứu, sáng kiến kinh nghiệm, nội dung tập trung vào việc giải quyết thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội, tháo gỡ những khó khăn trong công tác, sản xuất; phù hợp từng ngành, từng đơn vị và phù hợp với đặc thù là huyện miền núi.

Rượu cần mừng về nhà mới Mái ấm công đoàn

Với sự hỗ trợ, tạo điều kiện của chính quyền đơn vị, sụ nỗ lực của công đoàn các cấp, lao động sáng tạo đã trở thành phong trào mũi nhọn trong công tác thi đua của đội ngũ công nhân, viên chức, lao động. Tổng kết 5 năm qua, toàn huyện đã có 1162 lượt chiến sỹ thi đua cấp cơ sở và cấp tỉnh; 1223 sáng kiến, đề tài nghiên cứu khoa học có giá trị về mặt kinh tế, xã hội đã được áp dụng rộng rãi. Bên cạnh đó, thi đua lao động sáng tạo đã tạo ra phong trào rộng lớn khuyến khích công nhân, viên chức, lao động tích cực ứng dụng vào công việc những khoa học, công nghệ tiên tiến; sử dụng có hiệu quả thời gian làm việc, tiết kiệm chi phí hành chính, tiết kiệm vật tư văn phòng phẩm, gương mẫu thực hiện tiết kiệm, chống tham ô, tham nhũng, lãng phí, nâng cao chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe nhân dân, cải cách lề lối làm việc, cải cách hành chính, phương pháp vận động quần chúng… 

Nhờ Mái ấm công đoàn, Y Thư  cuộc sống gia đình Y Thư tươi đẹp hơn

 

Ông Huỳnh Kim Hùng, Chủ tịch LĐLĐ huyện Sông hinh bày tỏ, phong trào thi đua lao động sáng tạo trong những năm qua đã khơi dậy được tinh thần thi đua yêu nước, ý thức tự lực, từ cường, phát huy tính năng động sáng tạo của công nhân, viên chức và người lao động trước những khó khăn chung của huyện, của tỉnh và của cả nước, qua đó đã có những đóng góp đáng kể vào quá trình phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, giữ vững an ninh quốc phòng trên địa bàn huyện nhà. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thức hiện vẫn còn một số tồn tại hạn chế cần khắc phục đó là: Công tác xây dựng , phát triển, bồi dưỡng nhân tố điển hình tiên tiến, chiến sỹ thi đua các cấp chưa được coi trọng đúng mức, tỷ lệ đăng ký cũng như chất lượng đề tài có chuyển biến nhưng vẫn còn thấp. Để phong trào lao động sáng tạo thực sự trở thành động lực trong công tác thi đua, các cấp công đoàn cần nỗ lực hơn nữa trong việc phối hợp với chính quyền đơn vị, đẩy mạnh tuyên truyền để từng đoàn viên công đoàn thấy rõ phong trào thi đua yêu nước mà trọng tâm là thi đua lao động sáng tạo là nhân tố quan trọng, là điều kiện phát huy trình độ năng lực, óc sáng tạo của công nhân viên chức, lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội và củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở. Song song với đó, công đoàn các cấp cần tập trung xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh, chú trọng chăm lo đời sống vật chất, tinh thần; khuyến khích, động viên tạo điều kiện cho đoàn viên, công nhân viên chức học tập nâng cao trình độ nhận thức, chình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ.

V Thùy

Triển vọng cây mắc ca

Trong những năm qua, các cây công nghiệp ngắn và dài ngày như sắn , mía, cao su… mang lại hiệu quả kinh tế cao, làm thay đổi rõ nét đời sống của bà con nhân dân trong huyện. Nhằm khai thác tối đa tiềm năng lợi thế, đất đai thổ nhưỡng, hạn chế rủi ro trong sản xuất, huyện Sông hinh tiếp tục đẩy mạnh chủ trương đa dạng hóa vật nuôi cây trồng, khuyến khích nông dân phát triển những cây trồng mới, có giá trị kinh tế cao, đáng chú ý trong số đó có cây mắc ca. Qua hơn một năm triển khai thực hiện, đến nay diện tích cây mắc ca đã lên đến hàng chục hecta, cá biệt trong số đó đã có hộ thu bói, mở ra triển vọng mới cho người nông dân. 

           

Người dưa cây mắc ca bén rễ trên vùng đất Sông Hinh là ông Nguyễn Đức Toán, thôn Tân An, xã Ea Bar. Được trực tiếp thăm quan, học hỏi mô hình trồng mắc ca của bạn bè bên tỉnh Đắk lăk, cuối năm 2010, ông Toán đã mạnh dạn đầu tư gần trăm triệu đồng mua giống cây mắc ca đem về trồng xen với rẫy cà phê hơn hai hecta. Đến nay, mắc ca đã thành cây xum xuê cành lá, cao ngập đầu người. Theo ông Toán, cây mắc ca phát triển nhanh, khỏe mạnh, chịu hạn tốt, không có biểu hiện của sâu bệnh. Theo chu kỳ sinh trưởng, sau khoảng 4 đến năm năm trồng, cây mắc ca sẽ ra quả. Nhưng thực tế sau hơn hai năm , nhiều cây mắc ca đã đam hoa, kết trái, đem lại niềm phấn khởi và hy vọng lớn cho gia đình ông Toán cũng như người dân nơi đây.

           

            Khác với tự phát như hộ ông Toán, nhiều hộ trên địa bàn Sông Hinh phát triển mắc ca theo hợp đồng liên kết với Công ty TNHH Đức Anh, một đơn vị cung cấp giống và bao tiêu sản phẩm cây mắc ca. Ông Nguyễn Văn Học, xã EaBar là một trong những hộ như vậy. Theo ông Học, tham gia hợp đồng, đại diện bên A là Công ty Đức Anh cung cấp giống cây mắc ca đảm bảo chất lượng, đã qua kiểm định. Để khuyến khích nông dân mạnh dạn mở rộng diện tích, công ty Đức anh đã hỗ trợ trực tiếp cho người tham gia dự án 25% tổng số tiền cây giống, công vận chuyển. Điều khiến người nông dân an tâm hơn, ngoài việc hỗ trợ kỹ thuật trồng, chăm sóc, bảo quản sản phẩm sau thu hoạch, đại diện bên A cam kết đảm bảo bao tiêu hết số lượng sản phẩm cây mắc ca theo giá cả thị trường đối với những hộ tham gia dự án.

           

Từ những kết quả bước đầu, đến nay trên địa bàn huyện Sông Hinh đã có hàng chục hộ đầu tư vốn trồng cây mắc ca với diện tích trên 60 hecta, tập trung chủ yếu ở các xã Ea Trol, Ea Ly, Ea Bar. Cũng như cây cao su, trong bốn năm đầu, mắc ca cho phép trồng xen nhiều loại cây trồng ngắn ngày khác như sắn, cà phê, bắt, đậu… Những người trồng cây mắc ca cho biết, với khoảng cách hàng 7 mét, cây cách cây 6 mét, hiệu quả canh tác cây ngắn ngày trên diện tích mắc ca giảm không đáng kể, ngược lại chúng còn hỗ trợ giữ ẩm, chống sói mòn đất khi tán cây măc ca chưa phát triển. Cũng từ thực tế cho thấy, cây mắc ca phát triển đều trên các loại đất, từ đát đỏ, đất đen hay đất pha cát…

Mắc ca là cây trồng còn mới lạ ở vùng đất Sông Hinh, nhưng với những địa phương khác như Đắk Lăk, Lâm Đồng hay một số tỉnh miền núi phía Bắc, nhiều nhăm qua cây mắc ca đã đem lại giá trị kinh tế cao từ việc bán nhân quả mắc ca để xuất khẩu đến các nước trên thế giới. Với giá thị trường 100 đến 200.000đ/kg quả như hiện nay, mỗi héc ta mắc ca cho lợi nhuận hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Tại hội thảo giới thiệu khả năng phát triển cây mắc ca ở huyện Sông Hinh, các chuyên gia kinh tế đã khẳng định; Sông Hinh có độ cao, khí hậu, thổ nhưỡng lý tưởng, cây mắc ca sẽ sinh trưởng và phát triển tốt nếu trồng chăm sóc đúng qui trình hướng dẫn. Để giúp nông dân có hướng phát triển kinh tế mới,huyện Sông Hinh đã tạo điều kiện cho Công ty TNHH Đức Anh triển khai dự án đầu tư trồng, thu mua, chế biến  và tiêu thụ sản phẩm cay mắc ca”. Theo đó diện tích cây mắc ca sẽ được mở rộng lên đến 1.000 hecta, đồng thời đầu tư vốn xây dựng nhà máy thu mua và chế biến hạt mắc ca tại địa bàn.

Văn Thùy

Mô hình chuồng heo sử dụng đệm lót vi sinh: KHÔNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG

Trạm khuyến nông- khuyến ngư huyện Sông Hinh vừa triển khai mô hình ứng dụng men vi vinh làm chất độn chuồng trong chăn nuôi heo thịt. Mô hình trên được triển khai thực hiện thực tế ở các hộ dân đang chăn nuôi heo trên địa bàn thị trấn Hai Riêng. Đây là mô hình mới không những đối với huyện mà còn mới trên địa bàn toàn tỉnh Phú Yên. 

Nuôi heo thị trong chuồng có chất độn lót vi sinh của ông Trần Hữu Thung, Khu phố 6, Hai Riêng

Nhận thấy lợi ích từ mô hình, ông Trần Hữu Thung, khu phố 6, thị trấn Hai Riêng, huyện Sông Hinh đã mạnh dạn đầu tư sửa chữa khu chăn nuôi heo của gia đình thành nhiều chuồng nhỏ, mỗi chuồng khoảng 3,5m². Về hình thức, kết cấu tường bao, mái che không có gì thay đổi, khác ở chỗ, nền chuồng âm sâu khoảng 60cm dùng để chứa hỗn hợp men vi sinh. Qua hơn hai tháng, heo nuôi trong chuồng có nền độn bằng chất vi sinh luôn khỏe mạnh, ăn khỏe, chóng lớn, không có biểu hiện bệnh tật. Đặc biệt, ưu điểm vợt trội của mô hình này khử được hoàn toàn mùi hôi. Ông Thung nói: “Với năm con heo như thế này, nuôi như trước phải dành một khoảng đất trống để chứa chất thải, trong khi đất đai chật hẹp, mùi hôi thối không thể chịu được. Từ khi áp dụng chuồng vi sinh, nhiều người đến rất ngạc nhiên, không biết là nhà đang nuôi heo. Ba cái lợi thấy rõ là không mùi hôi, không phải rửa chuồng, không phải tắm thường ngày cho heo như trước”.

            Từ hiệu quả thực tế của mô hình, nhiều hộ chăn nuôi heo ở thị trấn Hai Riêng đã triển khai áp dụng. Tiêu biểu như hộ ông Nguyễn Như Năm, khu phố 5, thị trấn Hai Riêng. Với qui mô thường xuyên trên dưới hai chục con heo, vừa heo nái, vừa heo thịt; mặc dù đã có hầm biôga lớn nhưng mùi hôi từ đàn heo vẫn là nỗi ám ảnh không chỉ riêng của gia đình mà còn ảnh hưởng nhiều đến bà con xóm làng khiến ông không thể mở rộng chăn nuôi. Được sự hướng dẫn của cán bộ khuyến nông, ông đã cải tạo lại toàn bộ chuồng trại ở khu chăn nuôi của gia đình, ngoài ra ông còn làm mới một dãy chuồng ba gian, diện tích nền 30m2, trong đó có 20m2 nền chứa hỗn hợp men vi sinh. Ông Năm cho biết, chi phí cho mô hình này không quá lớn, nếu không tính phần sửa chữa, cải tạo chuồng trại, cụ thể hai mươi mét vuông nền chuồng chi phí để làm hỗn hợp men vi sinh hết khoảng ba triệu đồng, trong đó gồm hai kilogam bột vi sinh, hai mươi kilogam bột bắp, còn lại là tiền công. Ông Năm cho hay: mùn cưa và trấu là những nguyên liệu có sẵn ở địa phương; không cần tính toán kỹ, chỉ riêng giảm công chăm sóc, tiết kiệm được nước là đã thấy rõ hiệu quả kinh tế của mô hình. Quan trọng hơn, đây là chìa khóa quan trọng để mở rộng đàn heo mà gia đình ấp ủ từ nhiều năm qua. Ngoài gia đình ông Năm, nhiều hộ khác trên địa bàn thị trấn đã hưởng ứng như ông: Trần Quốc Tuấn, Trần Thanh Tùng…

Xử lý hỗn hợp vi sinh đưa vào chuồng ở gia đình Nguyễn Như Năm (Kp5, Hai Riêng).

Thực tế các mô hình trên cho thấy, vấn đề xử lý ô nhiễm môi trường đã được giải quyết triệt để, không còn mùi hôi thối, chất thải của heo được vi sinh chuyển hóa thành chất vô hại ngay trong chuồng. Bên cạnh đó, mô hình này còn mang lại hiệu quả về kinh tế. Cụ thể như: tiết kiệm được 80% lượng nước do không phải tắm cho heo hoặc tẩy, rửa chuồng; công lao động cũng giảm đến hơn 60% để làm vệ sinh chuồng trại; Tiết kiệm đến 10% chi phí thức ăn do heo tận dụng được nguồn protein, chất khoáng, vi ta min từ hỗn hợp vi sinh, giúp heo tiêu hóa, hấp thụ thức ăn tốt hơn.

            Ông Nguyễn Ngọc Dậu, Trưởng trạm khuyến Nông- Ngư huyện Sông Hinh, mô hình nuôi heo sử dụng hỗn hợp vi sinh độn chuồng có đầu tư thấp, chồng trại thiết kế đơn giản vì cần sự thông thoáng tối đa. Việc xử lý kỹ thuật làm đệm lót không cầu kỳ, phức tạp nhưng lại có giá trị kinh tế cao, lâu dài. Một đệm lót nền chuồng nếu xử lý tốt, đúng kỹ thuật có thể sử dụng liên tục từ 1 đến 3 năm; nguyên liệu làm hỗn hợp là những vật liệu rẻ tiền sẵn có tại địa phương. Sau cùng lớp độn lót đó được dùng làm phân bón có chất lượng cao cho cây trồng. Ngoài ra, men vi sinh từ bột bắp trong chất độn chuồng có tác dụng kích thích tiêu hóa, giúp heo ăn nhiều hơn.

           

Theo đánh giá của Phòng Nông nghiệp huyện Sông Hinh, mô hình mang lại hiệu quả lớn về môi trường. Thực tế cho thấy, hiện nay trên địa bàn huyện có khá nhiều hộ nuôi heo với qui mô vài chục con. Phần lớn các chất thải như phân, nước tiểu, nước tảy rửa đều đưa trực tiếp ra môi trường. Nhiều hộ có điều kiện hơn thì làm hầm tự hoại nhưng cũng không xử lý hết mùi hôi, gây nhiều bức xúc trong cộng đồng dân cư. Từ những kết quả bước đầu mang lại, mô hình nuôi heo trong chuồng có đệm lót vi sinh là giải pháp hữu hiệu cho các hộ chăn nuôi mở rộng qui mô sản xuất, nâng cao thu nhập cho gia đình.

VT

Điểm định canh định cư xã Ea Lâm: Mong được đặt tên buôn

Được Nhà nước đầu tư, gần 100 hộ dân (chủ yếu là đồng bào Ê Đê) ở Ea Lâm đã có đất ở, nhờ vậy cuộc sống ngày càng ổn định và phát triển. Tuy Nhiên người dân nơi đây vẫn mong mỏi chờ đợi xớm được công nhận là một đơn vị buôn để thuận lợi hơn trong sinh hoạt cộng cồng cũng như việc quản lý của chính quyền cơ sở.

Đồng bào khu tái định cư thu hoạch lúa hè thu năm 2012

Sau hơn hai năm triển khai xây dựng, đến nay điểm định canh, định cư tập trung xã Ea Lâm cơ bản đã hoàn thành, đáp ứng nguyện vọng của đông đảo cán bộ, nhân dân trong xã. Hưởng lợi từ dự án này là những hộ gia đình dân tộc thiểu số du canh, du cư, không có nhà ở, phải ở tạm trên những túp lều ngay tại nương rẫy cách biệt với cộng đồng dân cư hoặc những người đã có vợ chồng con cái nhưng sống trong gia đình ba bốn thế hệ chật chội, mất vệ sinh vì lý do không có đất ở. Vợ chồng Y Rét là một trong những hộ gia đình như vậy. Đến với điểm định canh định cư tập trung, Y Rét được cấp một lô đất ở với diện tích 600m2, ngoài ra còn được hỗ trợ 15 triệu đồng dựng nhà cửa, kéo điện, mua gạo ăn trong thời gian đầu… Cùng với số vốn vợ chồng đã dành dụm và sự giúp đỡ của bà con dòng họ, xóm làng, Y Rét đã làm được ngôi nhà sàn dài chắc chắn. Niềm vui lớn của Y Rét cũng là niềm vui chung của xóm làng. Y Rét phấn khởi cho biết: “Nơi ở mới rộng rãi, sạch sẽ, thoáng mát, có đất làm chuồng bò, làm vườn rau cải thiện; con em không phải nghỉ học vì đường xa, bệnh tật được chữa trị kịp thời vì đường xá thuận lợi. Bà con ai ai cũng phấn khởi biết ơn Đảng, Nhà nước”.

            Ông Ksor Y Tin, Trưởng Phòng Dân tộc huyện Sông Hinh cho biết, dự án định canh, định cư xã Ea Lâm được đầu tư xây dựng với tổng mức đầu tư hơn sáu tỷ đồng. Trong diện tích 10 hecta chia thành 100 lô với đường giao thông ngang dọc, đi kèm là hệ thống điện lưới ba pha phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Ông Y Đen, Chủ tịch UBND xã Ea Lâm cho hay, Trước khi đến khu định cư, chính quyền xã đã tổ chức họp, bình xét đồng thời tuyên truyền vận động về việc giữ gìn vệ sinh, giữ trật tự an ninh xóm làng và đã nhận được sự đồng tình, nhất trí cao của đông đảo nhân dân. Đến nay hầu hết các hộ đều làm được nhà sàn hoặc nhà xây kiên cố; làm hàng rào bao quanh đất ở, không thả gia súc, gia cầm dưới sàn nhà; làm khu chăn nuôi cách xa nhà ở. An cư lập nghiệp, đời sống kinh tế từng hộ gia đình ngày một đi lên với tinh thần tích cực hăng say động sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Hầu hết hộ gia đình đã có ti vi để xem truyền hình, có xe máy, điện thoại; Nhiều hộ đã xắm được máy cày phục vụ sản xuất; tự bỏ tiền san ủi đất làm ruộng lúa nước, diện tích sắn, mía được mở rộng lên hàng chục hecta. Chủ tịch Y Đen nhấn mạnh: “Đáng mừng nhất là mặc dù dân từ nhiều nơi khác nhau cùng về tập trung sinh sống nhưng bà con luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, tình làng nghĩa xóm gắn bó, giúp đỡ lẫn nhau; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tin tưởng chấp hành tốt các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, cũng như các qui định ở địa phương”.

            Là một khu quần cư, có vị trí cạnh khe suối Ea Sái nên bà con nơi đây hay gọi nôm na là buôn Ea Sái. Nhưng đó mới chỉ là ý nguyện mong chờ. Bí thư Đảng ủy xã Ea Lâm Lê Văn Hiền bày tỏ: Việc chưa có thành lập đơn vị hành chính cấp buôn gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý, công tác tuyên truyền cũng như hạn chế nhiều việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mỗi người dân. Đơn cử như hộ khẩu của mỗi hộ gia đình hiện vẫn nằm rải rác ở khắp các buôn trong xã, điều đó đồng nghĩa mọi việc họp hành, sinh hoạt cộng đồng người dân phải về nơi ở cũ theo hộ khẩu đăng ký. Chính quyền xã Ea Lâm đã có văn bản đề nghị cấp trên xem xét được thành lập buôn mới nhưng vẫn chưa thấy kết quả. “Mong muốn chung của người dân cũng như chính quyền cơ sở là sớm được công nhận buôn mới để bà con an tâm, cùng nhau đoàn kết xây dựng buôn làng phát triển”- Bí thư Hiền nói.